خیلی از افرادی که ارتودنسی انجام میدهند، بعد از برداشتن براکتها متوجه تغییر رنگ یا زرد شدن دندانها میشوند. این تغییر رنگ میتواند نگرانکننده باشد، مخصوصاً وقتی مدتها برای مرتب شدن دندانها زمان گذاشتهاید. در این مقاله دکتر منصوره ابطحی توضیح میدهند علت زرد شدن دندان هنگام ارتودنسی چیست، آیا قابل درمان است و چه راههایی برای جلوگیری از آن وجود دارد.
علت زرد شدن دندان هنگام ارتودنسی
وقتی براکتها روی دندانها قرار میگیرند، مسواکزدن و تمیز کردن همه بخشهای دندان سختتر میشود. همین موضوع باعث تجمع پلاک میکروبی، جرمگیرینشدن نقاط پنهان و در نهایت زرد شدن دندانها هنگام ارتودنسی میشود. این زردی گاهی فقط سطحی است و با پولیش یا جرمگیری رفع میشود، اما در بعضی موارد به دلیل دمینرالیزاسیون (کاهش مواد معدنی مینای دندان) ایجاد میشود که نیاز به درمانهای تخصصی دارد.
علت تغییر رنگ دندان در ارتودنسی چیست؟ در ادامه مهمترین دلایل علمی و عملی آورده شدهاند:
1- تجمع پلاک و رسوب مواد غذایی
براکتها و سیمها فضای مناسبی برای گیر کردن غذا ایجاد میکنند. اگر بهموقع پاک نشوند، محیط اسیدی باعث تغییر رنگ مینای دندان میشود.
2- سخت شدن مسواکزدن
ارتودنسی معمولاً باعث میشود برخی قسمتها کمتر تمیز شوند. همین موضوع به مرور زمان باعث تشکیل جرم و لکههای زرد میشود.
3- دمینرالیزاسیون و لکههای سفید-زرد
اگر پلاک زیاد شود، اسید باکتریها مینای دندان را ضعیف میکند و نقطههای سفید یا زرد ایجاد میشود که به آنها “لکههای گچی” میگویند.
4- استفاده از کش یا الاستیکهای رنگی
برخی الاستیکها در تماس با نوشیدنیهایی مثل چای و قهوه تغییر رنگ میدهند و این رنگ به دندان منتقل میشود.
5- رژیم غذایی رنگدار
مصرف زیاد چای، قهوه، نوشابه، سس گوجه، زردچوبه و… احتمال زرد شدن دندان هنگام ارتودنسی را زیاد میکند.
6- بهداشت ناکافی بیندندانی
استفاده نکردن از نخ دندان ارتودنسی یا واترجت، باعث باقی ماندن ذرات غذا بین دندانها میشود.
ارتودنسی شفاف در اصفهان توسط دکتر منصوره ابطحی، یکی از گزینههای مناسب برای جلوگیری از زرد شدن دندانها حین یا بعد از ارتودنسی میشود. البته اگر بهداشت الاینر و دندانها رعایت نشود، ممکن است تا حدودی احتمال زردی وجود داشته باشد.
در هنگام مواجه شدن با تغییر رنگ دندانها بعد از ارتودنسی چه زمانی باید به دندانپزشک مراجعه کنیم؟
اگر پس از ارتودنسی هرکدام از موارد زیر را مشاهده کردید؛ باید هرچه زودتر وضعیت توسط دندانپزشک بررسی شود:
- لکههای سفید گچی مشاهده کردید.
- زردی دندانها زیاد شد.
- دندان حساس شد.
- یا لثهها قرمز و ملتهب شدند.
بخوانید: ارتودنسی نامرئی چیست و چه کاربردی دارد؟
چرا اهمیت به زرد شدن دندان بعد از ارتودنسی مهم است؟
در ادامه به مهمترین دلایل اهمیت این موضوع پرداختهایم:
- تغییر رنگ میتواند نشانه شروع پوسیدگی باشد.
- ادامهدار بودن پلاک ممکن است به دمینرالیزاسیون شدید و نیاز به ترمیم منجر شود.
- ظاهر لبخند بعد از پایان ارتودنسی اهمیت زیادی پیدا میکند و حفظ سفیدی دندانها بخشی از نتیجه نهایی است.
جلوگیری از زرد شدن دندان در ارتودنسی
راههای موثر جلوگیری از زرد شدن دندان هنگام ارتودنسی عبارتند از:
- مسواک مخصوص ارتودنسی استفاده کنید: مسواک V-Shape، اطراف براکتها را بهتر تمیز میکند و مانع تجمع مواد غذایی میشود.
- واترجت یا نخ دندان ارتودنسی فراموش نشود: واترجت بهترین روش برای خارج کردن باقیماندهها از بین براکتهاست.
- دهانشویه فلورایددار: فلوراید مینا را مقاوم کرده و از لکههای سفید جلوگیری میکند.
- کاهش مصرف مواد غذایی رنگی: بهخصوص چای پررنگ، قهوه، دلستر، نوشابه و ادویههای رنگی.
- جرمگیری دورهای هنگام ارتودنسی: متخصص ارتودنسی یا دندانپزشک عمومی میتواند هر چند ماه جرمگیری سطحی انجام دهد.
- رعایت اصول مسواکزدن درست: بهترین زمان: بعد از هر وعده غذایی، ۲ دقیقه کامل و تمیز کردن ناحیه بین براکت و لثه با دقت بیشتر
چگونه دندان های ارتودنسی را سفید کنیم؟
درمان زرد شدن دندان بعد از ارتودنسی و سفید کردن آنها عبارتند از:
- پولیش حرفهای: برای لکههای سطحی بهترین روش است و در یک جلسه انجام میشود.
- جرمگیری دندانها: اگر پلاک سخت شده باشد، جرمگیری کمک زیادی میکند.
- سفید کردن دندانها (بلیچینگ): پس از پایان درمان ارتودنسی، بلیچینگ میتواند رنگ دندانها را بهطور کامل روشن کند.
- استفاده از مواد تقویتی و رِمینیـرالیزهکننده: در صورت وجود لکههای سفید یا زرد ناشی از دمینرالیزاسیون، دندانپزشک از ژل یا وارنیش فلوراید و مواد ترمیمکننده استفاده میکند.
- درمان لکههای شدید: در موارد شدیدتر، میتوان از روشهای میکروابریژن یا حتی کامپوزیت ونیر استفاده کرد.
قهوه ای شدن دندان در ارتودنسی
قهوهای شدن دندان در ارتودنسی معمولاً نشانه تجمع پلاک و شروع پوسیدگی اولیه است. وقتی اطراف براکتها خوب تمیز نشود، باکتریها اسید تولید میکنند و این اسید مینای دندان را تخریب کرده و بهصورت لکههای قهوهای ظاهر میشود. گاهی هم دلیل آن دمینرالیزاسیون شدید (کاهش مواد معدنی مینای دندان) یا جرمگرفتگی است. بهطور خلاصه:
لکه قهوهای = هشدار جدی برای شروع پوسیدگی و نیاز فوری به معاینه و تمیزکاری حرفهای دارد.
جمع بندی: آیا رنگ گرفتن دندان در ارتودنسی نشان از مشکل جدی است؟
زرد شدن دندان هنگام ارتودنسی موضوعی رایج است و بیشتر به دلیل دشواری رعایت بهداشت عالی دهان و دندان رخ میدهد. خوشبختانه این مشکل در اکثر موارد قابل پیشگیری و درمان است. با رعایت اصول ساده نظافتی، جرمگیری دورهای و استفاده از روشهای درمانی حرفهای میتوانید بعد از ارتودنسی لبخندی سفید، سالم و زیبا داشته باشید.