گاهی اوقات هنگام نگاه کردن به عکس رادیوگرافی متوجه میشویم دندانی در دهان ظاهر نشده، اما در لثه یا استخوان فک وجود دارد. این همان دندان نهفته است که اگر بهموقع درمان نشود، میتواند مشکلات متعددی از جمله بهمریختگی دندانها، فشار به ریشههای مجاور و حتی کیست ایجاد کند. یکی از بهترین روشهای درمان این مشکل، ارتودنسی دندان نهفته است که به کمک براکتها و روشهای تخصصی دندانپزشکی، مسیر رشد دندان پنهان را هدایت میکند.
ارتودنسی دندان نهفته چیست؟
دندان نهفته به دندانی گفته میشود که به هر دلیل در جایگاه طبیعی خود رویش پیدا نکرده و در استخوان فک یا بافت نرم لثه باقی مانده است. این حالت بیشتر در مورد دندانهای عقل و دندان نیش فک بالا مشاهده میشود.
ارتودنسی دندان نهفته فرآیندی است که در آن با استفاده از دستگاههای ارتودنسی، فضای کافی برای دندان نهفته ایجاد میشود و سپس با کمک نیروهای مکانیکی کنترلشده، دندان به سمت قوس دندانی هدایت میگردد.
چه زمانی نیاز به ارتودنسی دندان نهفته داریم؟
تشخیص نیاز به درمان بر عهده دندانپزشک یا متخصص ارتودنسی است. اما به گفته دکتر منصوره ابطحی بهترین متخصص ارتودنسی شفاف در اصفهان نشانههای زیر میتوانند زنگ هشدار باشد:
- دیده نشدن دندان نیش یا دندانهای خاص در سن مناسب رویش.
- کج شدن یا جابجایی غیرطبیعی دندانهای کناری.
- نتایج غیرعادی در عکس پانورامیک یا CBCT.
- وجود برآمدگی یا التهاب در ناحیه لثه.
- بیرون کشیدن دندان نهفته با ارتودنسی
- درآوردن دندان نهفته با ارتودنسی
مزایا و معایب ارتودنسی دندان نهفته
مزایا:
- حفظ دندان طبیعی به جای کشیدن آن
- بهبود زیبایی لبخند و هماهنگی دندانی
- جلوگیری از مشکلات آینده مانند کیست یا آسیب به ریشهها
- حفظ سلامت استخوان فک و بافت لثه
- بهبود عملکرد جویدن و گوارش
معایب و چالشها:
- نیاز به زمان طولانی درمان (گاهی ۱۲ تا ۲۴ ماه)
- احتمال درد یا ناراحتی پس از جراحی
- لزوم همکاری دقیق بیمار در رعایت بهداشت دهان و مراجعات منظم
مراحل ارتودنسی دندان نهفته
ارتودنسی دندان نهفته یک فرآیند تخصصی است که نیازمند همکاری بین متخصص ارتودنسی و جراح دهان و فک است. فرآیند درمان دندان نهفته با ارتودنسی معمولاً شامل چند مرحله کلیدی است:
- تشخیص دقیق با استفاده از رادیوگرافی سهبعدی، موقعیت دقیق دندان نهفته مشخص میشود.
- با کمک دستگاه ارتودنسی (براکت، سیم یا پلاک شفاف) فضای کافی برای دندان نهفته ایجاد میگردد.
- متخصص جراح دهان بخشی از لثه را کنار زده و به تاج دندان نهفته دسترسی پیدا میکند.
- یک قطعه کوچک فلزی یا زنجیر مخصوص روی دندان چسبانده میشود.
- با اعمال نیروی ملایم و مستمر، دندان نهفته به تدریج به موقعیت صحیح هدایت میشود.
- بهمرور زمان با تنظیمات ارتودنسی، دندان از موقعیت نهفته به جایگاه اصلی هدایت میشود.
- پس از قرارگیری دندان در موقعیت نهایی، از ریتینر برای ثابت نگه داشتن آن استفاده میشود.

به طور کلی درمان های رایج به شرح زیر می باشند:
- جراحی باز کردن مسیر دندان: در مواردی که دندان درون استخوان گیر کرده، جراحی کوچک با تزریق بیحسی جهت آزاد کردن دندان لازم است.
- استفاده از بریسها و سیمها: بعد از بازکردن، با قرار دادن بریسهایی که دندان را به تدریج به جای درست هدایت میکنند، دندان نهفته درمان میشود.
- کشیدن دندان: در مواردی که دندان نهفته عملکرد خوبی ندارد و موجب آسیب به سایر دندانها است، کشیدن دندان توسط جراح متخصص انجام میشود.
هزینه ارتودنسی دندان نهفته
هزینه ارتودنسی دندان نهفته تقریباً بین 7 میلیون تومان برای هزینه خود ارتودنسی دندان نهفته تا حدود 100 تا 110 میلیون تومان برای درمان کامل ارتودنسی دو فک همراه با دندان نهفته متغیر است. سایر هزینهها شامل مینی اسکرو برای ثابت نگه داشتن دندانها (حدود 7 میلیون تومان)، هزینههای جانبی جراحی و مراقبتهای درمانی نیز باید مدنظر قرار گیرد. در کل، هزینه نهایی بسته به شدت مشکل دندان نهفته، نیاز به جراحی و نوع ارتودنسی انتخاب شده متغیر است.
ارتودنسی دندان نهفته چقدر طول میکشد؟
مدت زمان ارتودنسی دندان نهفته بسته به پیچیدگی مورد، بین 1 تا 3 سال متغیر است که به چند عامل بستگی دارد از جمله شدت نهفتگی دندان، فاصله دندان از قوس دندانی، نیاز به جراحی یا فقط ارتودنسی، سن بیمار و پیچیدگیهای دیگر.
اگر دندان نهفته نیاز به جراحی داشته باشد و فاصله دندان تا جای مناسب در قوس زیاد باشد، طول درمان معمولاً بین 2 تا 2.5 سال است. برای کودکان و نوجوانان، معمولاً زمان کوتاهتر است، گاهی از 6 ماه تا 1 سال که این به علت انعطافپذیری بیشتر استخوان فک است و درمان بهتر و سریعتر جواب میدهد.
در پایان، آیا امکان دارد دندان نهفته با وجود ارتودنسی هم بیرون نیاید؟
بله، در موارد نادر ممکن است به دلیل موقعیت یا ساختار دندان، درمان موفقیتآمیز نباشد. در این شرایط دندانپزشک راهکارهای جایگزین مانند کشیدن و کاشت ایمپلنت را پیشنهاد میدهد. همچنین عدم پیروی بیمار از دستورات مربوط به ریتینرها و مراقبتهای بعد از جراحی و ارتودنسی، بیتوجهی به مراجعات منظم و مشکلاتی مانند عفونت میتواند روند درمان را مختل کند.
بنابراین، ارتودنسی دندان نهفته یک درمان تخصصی و چالش برانگیز است که نیاز به برنامهریزی دقیق، انجام جراحی مناسب، و همکاری کامل بیمار دارد تا احتمال موفقیت افزایش یابد.
پرسش و پاسخ متداول درباره ارتودنسی دندان نهفته
آیا همه دندانهای نهفته نیاز به ارتودنسی دارند؟
خیر. برخی از دندانهای نهفته (مانند دندان عقل) معمولاً به دلیل مشکلات بالقوه کشیده میشوند. اما در مورد دندانهای نیش یا دندانهای جلویی، ارتودنسی بهترین گزینه است.
آیا ارتودنسی دندان نهفته دردناک است؟
پس از جراحی و شروع اعمال نیرو کمی درد یا فشار طبیعی است، اما با دارو و گذر زمان کاهش مییابد.
بهترین سن برای درمان دندان نهفته چه زمانی است؟
سنین نوجوانی (۱۱ تا ۱۴ سال) بهترین زمان است، زیرا استخوان فک هنوز انعطافپذیر است.
