سیم پشت دندان بعد ارتودنسی که به آن فیکس ریتینر، ریتینر ثابت یا نگهدارنده ثابت نیز گفته میشود؛ سیم نازکی است که پس از پایان دوره درمان ارتودنسی به پشت دندانها چسبانده میشود تا موقعیت جدید دندانها حفظ شود و از برگشت آنها به حالت اولیه جلوگیری کند. در مجموع، سیم های پشت دندان بعد از ارتودنسی یک راهکار موثر و رایج برای تثبیت نتایج درمان ارتودنسی و حفظ لبخند مرتب و منظم است. در ادامه دکتر منصوره ابطحی متخصص ارتودنسی شفاف در اصفهان اطلاعات جامعی در مورد گذاشتن، برداشتن و قیمت سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی ارائه کرده اند.
اسم سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی
سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی به ریتینر ثابت یا نگهدارنده ثابت ارتودنسی معروف است. این سیم نازک و مقاوم موقعیت جدید دندانها را تثبیت می کند. ریتینر ثابت معمولاً در پشت دندانهای جلویی فک بالا یا پایین قرار میگیرد و به کمک چسب مخصوص ثابت میشود، به طوری که بیمار نمیتواند آن را جدا کند.
این سیم معمولاً توسط متخصص ارتودنسی پس از گرفتن قالب از دندانهای مرتب شده ساخته میشود و به دلیل مقاومت مناسب، میتواند سالها بدون نیاز به تعویض یا جابجایی استفاده شود. استفاده از این سیم برای حفظ نتیجه ارتودنسی ضروری است، زیرا پس از برداشتن براکتها، دندانها ممکن است به مرور زمان حرکت کنند و نظم آنها به هم بخورد.
همچنین، علاوه بر سیم پشت دندان، ممکن است از پلاکهای متحرک نیز برای نگهداری موقعیت دندانها استفاده شود که هر دو روش بخش مهمی از مراقبتهای پس از ارتودنسی هستند.
سیم های پشت دندان بعد از ارتودنسی
سیم پشت دندان بعد ارتودنسی، یک سیم نازک فلزی است که پس از پایان درمان ارتودنسی، پشت دندانهای جلو (معمولاً دندانهای پایین یا بالا) چسبانده میشود تا از بازگشت دندانها به موقعیت قبلی جلوگیری کند.
چرا سیم پشت دندان استفاده میشود؟
- جلوگیری از بازگشت نامرتبی دندانها پس از درمان ارتودنسی
- حفظ نتایج طولانیمدت درمان
- مخصوصاً مؤثر برای دندانهای جلویی که بیشتر مستعد جابهجایی هستند.
مزایای ریتینر ثابت:
- همیشه در دهان است و نیاز به یادآوری برای استفاده ندارد.
- دیده نمیشود (پشت دندان است)
- تأثیر دائمی تا زمان برداشت دارد.
معایب یا چالشهای فیکس ریتینر:
- دشوارتر شدن تمیز کردن نخ دندان (نیاز به نخدندان مخصوص یا واترجت)
- امکان شکستن یا جدا شدن چسب با گذشت زمان
- نیاز به مراجعات منظم برای بررسی وضعیت سیم
مدت ماندگاری نگهدارنده ثابت:
- معمولاً چند سال در دهان باقی میماند.
- در برخی افراد تا ابد قابل استفاده است؛ مگر اینکه متخصص تصمیم به برداشتن آن بگیرد.
گذاشتن سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی
گذاشتن سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی (ریتینر ثابت) یکی از مراحل مهم حفظ نتیجه درمان است. در ادامه متخصص دندانپزشکی ترمیمی و زیبایی اصفهان همه چیز را درباره مراحل گذاشتن رتینر ثابت توضیح میدهند:
- تمیز کردن دندانها: دندانپزشک ابتدا دندانهای جلویی را (معمولاً ۴ تا ۶ دندان جلو پایین یا بالا) کاملاً تمیز و خشک میکند.
- چسباندن سیم: یک سیم فلزی نازک (معمولاً از جنس استیل یا فایبرگلاس) با کمک چسب دندانپزشکی مخصوص کامپوزیتی، پشت دندانها چسبانده میشود.
- تنظیم موقعیت: پزشک مطمئن میشود که سیم باعث ایجاد ناراحتی یا تغییر در گاز زدن نمیشود.
- پولیش و تست نهایی: چسب اضافی پاک شده و ثبات آن تست میشود.
در صورت شکستن، لق شدن یا آسیب دیدن ریتینر، باید سریعاً به متخصص مراجعه کرد تا از جابجایی دندانها جلوگیری شود. کل مراحل حدود 15 تا 30 دقیقه و در یک جلسه انجام می شود. این سیم ها معمولاً باید 5 سال یا بیشتر در دهان باقی بمانند.
حتی در برخی موارد، بهصورت دائمی تا پایان عمر باقی میماند (در صورت عدم بروز مشکل)
مراقبتهای بعد از گذاشتن سیم پشت دندان:
- از نخدندان مخصوص ریتینر یا واترجت استفاده شود.
- هر 6 ماه یک بار بهتر است نزد دندانپزشک جرم گیری انجام شود.
- برای بررسی شلشدن یا شکستن سیم معاینات منظم لازم است.
- پرهیز از غذاهای سفت که ممکن است سیم را جدا کند نیز توصیه می شود.
برداشتن سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی
برداشتن سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی، باید حتماً توسط متخصص ارتودنسی و با تجهیزات مخصوص انجام شود. این سیمها به کمک چسب یا سیمان مخصوص به پشت دندانها متصل شدهاند و برای برداشتن آنها ابتدا باید این چسبها بهطور دقیق و بدون آسیب به دندانها جدا شوند.
در زیر دکتر ابطحی متخصص طراحی لبخند دیجیتال در اصفهان نکات مهم درباره برداشتن سیم پشت دندان (ریتینر ثابت)را ذکر کرده اند:
- برداشتن ریتینر ثابت کار سادهای به نظر میرسد اما نیاز به تخصص و ابزار خاص دارد و انجام آن در منزل یا به صورت خودسرانه میتواند به دندانها آسیب جدی وارد کند.
- معمولاً زمانی که روند درمان ارتودنسی تکمیل شده و دندانها کاملاً ثابت شدند؛ متخصص اقدام به برداشتن ریتینر میکند. این زمان معمولاً پس از ۶ ماه تا چند سال استفاده از ریتینر است.
- اگر ریتینر ثابت برداشته شود؛ معمولاً توصیه میشود از ریتینر متحرک جایگزین استفاده شود تا دندانها دوباره حرکت نکنند.
- برداشتن ریتینر شامل شل کردن و جدا کردن سیمان پشت دندان است که با ابزارهای دندانپزشکی انجام میشود و بدون درد است.
خلاصه مراحل برداشتن ریتینر ثابت:
- معاینه و بررسی وضعیت دندانها توسط متخصص ارتودنسی
- استفاده از ابزار مخصوص برای جدا کردن چسب یا سیمان پشت دندان
- برداشتن سیم پشت دندان بدون آسیب به مینای دندان
- در صورت نیاز، تجویز ریتینر متحرک برای حفظ موقعیت دندانها
بنابراین، برداشتن سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی یک فرایند تخصصی است که باید توسط ارتودنتیست انجام شود و خودسرانه اقدام نکنید تا از آسیب به دندانها جلوگیری شود.
قیمت سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی
هزینه سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی به عوامل مختلفی مانند نوع سیم، کلینیک انتخابی و خدمات جانبی بستگی دارد. قیمت نگهدارنده ثابت یا ریتینر ثابت معمولاً بین 600,000 تا 750,000 تومان برای هر دندان است. همچنین، قیمت پلاک ریتینر متحرک شفاف حدود 1,900,000 تا 2,500,000 تومان برای هر فک است. در برخی کلینیکها هزینه نگهدارنده ثابت برای هر فک به صورت کلی نیز حدود 2,000,000 تومان اعلام شده است.
بنابراین، اگر بخواهید سیم پشت دندان (ریتینر ثابت) را برای کل دندانهای جلویی یک فک داشته باشید، هزینه معمولاً چند میلیون تومان خواهد بود که بستگی به تعداد دندانهای تحت پوشش دارد. هزینه نگهدارنده ثابت برای کل فک معمولاً بر اساس تعداد دندانها و کلینیک متفاوت است.
در آخر، چه مدت زمان استفاده از سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی توصیه میشود؟
مدت زمان استفاده از سیم پشت دندان (ریتینر ثابت) پس از ارتودنسی معمولاً به طور متوسط دو سال توصیه میشود؛ اما این مدت میتواند بسته به نظر ارتودنتیست و شرایط فردی بیمار متفاوت باشد.
برخی متخصصان استفاده از ریتینر ثابت را بین ۶ ماه تا یک سال کافی میدانند و بیشتر از این مدت را به صلاح نمیدانند؛ زیرا استفاده طولانیمدت ممکن است مشکلاتی مانند تجمع باکتری و آسیب به دندانها ایجاد کند.
از سوی دیگر، برخی منابع اشاره دارند که سیم پشت دندان میتواند ۵ تا ۱۰ سال بدون ایجاد مزاحمت در محل باقی بماند و در این مدت از حرکت دندانها جلوگیری کند.
با این حال، نگهداری و مراقبت مناسب از ریتینر ثابت ضروری است و در صورت بروز درد، شکستگی یا مشکلات دیگر باید به متخصص مراجعه شود. مدت زمان دقیق استفاده از سیم پشت دندان پس از ارتودنسی باید توسط ارتودنتیست معالج تعیین شود و رعایت توصیههای او برای حفظ نتایج درمان حیاتی است.